Bietensoep

Ik heb deze maand zeven weken op mijn ongesteldheid mogen wachten. Het stroperige paars-rode bloed is toch iedere keer weer een opluchting. “Phew, not today”, denk ik dan, terwijl ik de ethische twijfels van al dan niet abortus, al dan niet bijstand en al dan niet inlichten van mijn partner rechtstreeks van mijn voorhoofd wrijf. Op naar mijn zoveelste onregelmatige cyclus!

Ik heb deze keer een beetje getwijfeld over waar ik het nou precies over wilde hebben. Terwijl ik zocht naar een nieuwe menstruatie cup dacht ik, waarom niet precies hierover. Ik ben ongesteld, het is een kortgeleden Halloween geweest en Instagram en YouTube ontploffen met period positivity. ‘What about periods in the realm of seks’? Terwijl ik een beetje het web afstruinde om een invalshoek te vinden kwam ik erachter dat er veel speelt. Ik heb door de keuzestress besloten om een korte serie te schrijven over alles; bloed seks en gender. Deze keer menstruatieproducten, gendered marketing en inclusiviteit!

Misschien is het stom, maar ik heb het werken aan een positieve relatie met mijn menstruatie ergens toch gelinkt aan mijn level van emancipatie. Het gebeurde waarschijnlijk toen ik iets las van Germaine Greer, die zei dat als je walgt van het idee je eigen menstruatiebloed te proeven, je er nog lang niet bent. Dát zag ik als een lichte uitdaging om mijn strijd tegen het patriarchaat te bewijzen.

De menstruatiecyclus en het bloed dat erbij komt kijken is natuurlijk niet voor niets eeuwenlang en vaak nog steeds, het onderwerp van nare grappen en schaamte in sociale situaties. Het verzwakken van menstruerende personen vervult een belangrijke functie, namelijk het versterken van (niet-menstruerende) cis mannen. Schaamte en belachelijk maken komen dan goed uit. Het is in het verleden zelfs zo ver gegaan dat menstrueren als giftig werd gezien. Menotoxiciteit, het idee dat menstruatiebloed giftig is, werd in de 20ste eeuw nog wetenschappelijk gedragen en is pas in de jaren ‘50 ontkracht. Voor een artikel van Clue met theorieën over hoe menstruatie taboe is geworden in de westerse maatschappij kun je hier terecht.

Desondanks heb ik gemerkt dat er de laatste jaren meer aandacht is voor het positief en eerlijk representeren van de menstruatie in media. Laatst las ik kort iets over de Bollywoodfilm Padman (2018), een verhaal over een man die menstruatieproducten in India goedkoper probeert te maken. En ik vergeet nooit meer hoe Ilana Glazer’s period pants in een aflevering van Broad City de schaamte van doorlekken transformeren in een handige kracht.

“We should shark tank period pants!” (Abbi, Broad City)

Ook lijkt er langzaam minder nonsens in productreclames: vrouwen dragen dan bijvoorbeeld geen opvallend witte kleding meer en zijn niet alleen aan het lachen of uitgaan. Libresse Sverige bracht vorig jaar een reclame uit waar eindelijk rode kleur werd gebruikt, in de hoop het rare blauwe goedje de wereld uit te helpen. Het eeuwige bewijs dat de menstruatie zo veel mogelijk verborgen moet blijven voor diegenen die er geen hebben.

Herbruikbare opties worden steeds populairder: in tegenstelling tot de tampon en maandverband, waarbij je alles gelijk in de prullenbak gooit (of erger: het toilet), kun je investeren in cups, discs, wasbaar maandverband en zelfs menstruatie ondergoed. Dit is niet alleen beter voor het milieu (#zerowasteperiod), het lijkt ergens ook het idee dat een menstruatie vies is weg te doen. Het herbruikbare heeft iets liefdevols en eigens, je gooit je tandenborstel met slijm en bacteriën ook niet na iedere keer weg, waarom zou dat wel moeten als het slijm wat van je eigen bloed bevat? Een herbruikbare variant dwingt je langer naar je bloed te kijken, het bloed aan te raken en er daardoor aandachtiger mee in aanraking te komen. Dat zou bij kunnen dragen aan het ervaren van minder schaamte of afstand.

Maar hoe inclusief is dat positief zien van de menstruatie nou eigenlijk?

Veruit de meeste menstruatieproducten die we in de winkel of op tv zien marketen zichzelf als feminine health products. Dit zie je bijvoorbeeld aan het uiterlijk van de producten die we zien in de supermarkt (roze, paars, geparfumeerd), maar ook aan de taal en de soort modellen die gebruikt worden in marketing. Taal heeft het voornamelijk over vrouwen, vrouwelijkheid en meisjes (De OB website laat je met knoppen kiezen tussen ik ben een vrouw of ik ben een meisje) en de modellen zijn vaak nog steeds blanke, slanke, cis vrouwen.

Nu is dit niet verbazingwekkend, maar bij een eerlijke representatie van menstruatie hoort ook dat merken tegenwoordig bezig zouden moeten zijn hun producten genderneutraal en inclusief te maken. Dus niet alleen voor cis vrouwen, maar ook voor trans mannen. Eigenlijk gewoon voor alle menstruees die regelmatig of onregelmatig bloeden onafhankelijk van hun gender. Het stereotype plaatje van de cis vrouw met een ‘modern period’ (vol levenslust, actief én ongesteld!) is in dat opzicht achterhaald en ontzettend exclusief.

Merken zouden hier iets aan kunnen doen. Bijvoorbeeld door een breder scala aan modellen te gebruiken die niet in het standaardplaatje passen, maar ook door taal te gebruiken die de doelgroep opent voor personen die zich niet identificeren als vrouw, maar wel menstrueren. In deze campagne werkte Thinx, een bedrijf dat menstruatie ondergoed maakt, samen met een trans model. Een stap richting het inclusiever marketen van menstruatieproducten. Clue, een menstruatie-app publiceert regelmatig artikelen met betrekking tot menstruatie en spoort gebruikers van de app aan te helpen taal zo inclusief mogelijk te maken. Dit om de app aan te passen aan de wensen van gebruikers en niet er automatisch vanuit te gaan welke gender zo’n app nodig heeft.

Verder lijkt productinnovatie me ook ontzettend belangrijk. Tampons en maandverband maken door plastic omhulsels veel geluid in de wc, wat vooral onder trans mannen op mannen wc’s kan zorgen voor dysforie en/of gevoelens van schaamte. Omdat menstruatie nog steeds zo sterk wordt gelinkt aan vrouwelijkheid, kan een beetje geritsel op de wc iemand al het gevoel geven dat ze minder man zijn. Thinx speelt in op het geluid en afval door herbruikbaar ondergoed te maken, maar wat is er nog meer mogelijk?

Nu lijkt het doel me niet om discriminatie van trans personen, bijvoorbeeld op wc’s, weg te regelen met slimmere producten. Het onderliggende probleem ligt breder, een beetje geluid en de intens nare gevoelens die iemand bij dat moment ervaart, geeft aan dat we er nog lang niet zijn qua zichtbaarheid en acceptatie van menstruatie onder trans personen.

Het lijkt me dat bedrijven en openbare ruimtes ook zullen moeten bijdragen aan verandering door bijvoorbeeld na te denken over genderneutrale toiletten, het plaatsen van gratis menstruatie producten op alle wc’s en toevoegen van prullenbakjes op plekken waar er nu vanuit wordt gegaan dat ze niet nodig zijn. Gelukkig zijn er bedrijven die dat proberen aan te sporen. Aunt Flow is een startup in de Verenigde Staten die bedrijven van genderneutraal, 100% katoenen tampons en maandverband verschaft. Met als missie producten financieel zo toegankelijk mogelijk te maken door middel van een ‘buy one give one’ systeem, probeert Claire Coder menstruatieproducten mondjesmaat minder luxueus en meer mogelijk te maken voor iedereen. Lang leve de toegankelijke, veilige en inclusieve menstruatie!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Alice Gimpel

Alice Gimpel

Ik vind een liefdevolle relatie met ons lichaam belangrijk. Daar hoort seks bij, met de ander maar ook vooral met jezelf! 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *