Genderstereotypes in speelgoed

Een aantal weken geleden schreef Sexmatters-blogger Floor over de (zowel negatieve als positieve) invloed die de sociale media hebben op stereotypes rond gender en seksualiteit. Ik ben het met Floor eens, en wil in deze blog laten zien hoe genderstereotypes eigenlijk al vanaf kleins af aan bij ons worden ingeprent, bijvoorbeeld door middel van speelgoed.

Ik speelde vroeger met Barbies, mijn zusje met poppen. Zij speelde echter nooit met barbies, alleen met Ken (de vriend van Barbie). Ook speelde ze met autootjes (bijvoorbeeld Hot Wheelz) en had ze een skateboard. Als wij een speelgoedwinkel inliepen, en ze een nieuw autootje wilde kopen, of een bepaalde Playmobil-set die ze leuk vond, moesten we vaak naar de jongensafdeling. Dat vond ze niet altijd even leuk, omdat ze toch raar werd aangekeken om haar smaak in speelgoed. Waarom was dat? Waarom is er überhaupt een jongens- en een meisjesafdeling in een speelgoedwinkel?

In een speelgoedwinkel merk je meteen bepaalde verschillen tussen de twee afdelingen. De meisjesafdeling is vaak grotendeels roze en licht, de jongensafdeling grotendeels blauw en donker gekleurd. Prinsessen vind je in de meisjesafdeling, auto’s in de jongensafdeling. Genderstereotypes gaan echter veel verder dan alleen de kleur van het decor of het soort speelgoed. Vaak worden jongens en meisjes ook op een erg stereotypische manier afgebeeld. De meisjes die worden afgebeeld houden van mode, make-up, huishoudelijke taken, of de verzorging van kinderen. De afgebeelde jongens houden van auto’s, actieve spelletjes, en kunnen allerlei verschillende banen hebben zoals brandweerman of politieagent.

Maar er is hoop! Zo ontstond er bijvoorbeeld in 2013 ophef doordat Bart Smit in de speelgoedfolder een meisje had afgebeeld met een stofzuiger, met daaronder de tekst: “Zo goed zijn als mama, dat wil je ook!”. De keten bood naar aanleiding van de ontstane ophef haar excuses aan.bartsmit

http://www.kidsenjongeren.nl/sport-spel/bart-smit-heeft-het-nooit-zo-bedoeld/

Een ander mooi voorbeeld is de brief die een zevenjarig meisje in 2014 naar LEGO stuurde. Ze vroeg zich af waarom vrouwelijke LEGO-poppetjes niet dezelfde coole banen en hobby’s hadden als hun mannelijke tegenhangers. Deze brief werd door de ouders op Twitter en Facebook gezet, en ging al snel viraal. In hetzelfde jaar ontwierp iemand zelf een LEGO-set met vrouwelijke wetenschappers, aangezien vrouwelijke figuurtjes vaak alleen huishoudelijke taken hadden. Deze set kreeg zo veel publiciteit dat LEGO besloot om de set zelf uit te gaan geven. Tot slot was er vorig jaar voor het eerst een jongen te zien in een Barbie reclame.lego

https://shop.lego.com/en-NL/Research-Institute-21110

Je zou je kunnen afvragen waarom het belangrijk is om het over deze tweedeling in speelgoed te hebben. Kinderen spelen toch gewoon met het speelgoed wat ze leuk vinden? Ja en nee. Ja, kinderen kunnen vaak zelf kiezen met wat voor speelgoed ze zich bezig willen houden, maar als er over de helft van het speelgoed al de indruk wordt gewekt dat ze er niet mee hóren te spelen, beïnvloedt dat toch de keuzes die een kind maakt. Bovendien zorgt het ervoor dat kinderen snel in hokjes gaan denken, waarbij jongens en meisjes, en later ook mannen en vrouwen, worden gezien als tegenpolen van elkaar.

Verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat speelgoedreclames vaak stereotypes bevatten en dat deze reclames veel invloed kunnen hebben op de manier waarop kinderen opgroeien.[1] Als jongens en meisjes van jongs af aan al te horen krijgen dat meisjes voor de kinderen horen te zorgen en jongens avontuurlijk moeten zijn, wat voor invloed gaat dat hebben op hun denkbeeld over mannen en vrouwen als ze volwassen zijn? Onlangs zag ik een mooi filmpje waarbij jonge kinderen een brandwacht, een chirurg en een gevechtspiloot moesten tekenen. Slechts 5 van de 61 tekeningen beeldden een vrouw af.[2] Dit filmpje laat zien dat kinderen al op een hele jonge leeftijd bepaalde stereotypes meekrijgen. In plaats van die stereotypes te versterken, zou speelgoed juist een medium kunnen zijn om ze te verbreken.

Ik kijk uit naar een toekomst waarbij alle speelgoedwinkels, net als de Amerikaanse winkel Target, geen aparte afdelingen meer hebben voor meisjes en voor jongens. Ik kijk uit naar een toekomst waarbij evenveel vrouwelijke als mannelijke speelfiguren worden afgebeeld met avontuurlijke banen, of waarbij jongens gewoon met poppen kunnen spelen en meisjes met raceauto’s. Kortom, ik kijk uit naar een toekomst waarbij speelgoed gewoon speelgoed is.

 

[1] Bijvoorbeeld: Kahlenberg, S.G & Hein, M.M (2010). Progression on Nickelodeon? Gender-Role Stereotypes in Toy Commercials, Sex Roles, 62, 830-847 DOI:10.1007/s11199- 009-9653-1

Pike, J.J. & Jennings, N.A. (2005). The Effects of Commercials on Children’s Perceptions of Gender Appropriate Toy Use. Sex Roles, 52(1/2), 83-91, DOI: 10.1007/s11199- 005-6

[2] Als je het leuk vindt om de video te zien, dit is de link: https://www.youtube.com/watch?v=CNLml4B2euM

Giulia Giacometti

Giulia Giacometti

Giulia doet een master in Gender Studies en zij houdt zich dagelijks bezig met de vraag waarom mensen gediscrimineerd worden omwille van hun gender en/of seksualiteit. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *