Vindicat vernedert

Een paar weken geleden werd een nachtmerrie voor 22 meisjes werkelijkheid: hun namen stonden op een zogenaamde ‘bangalijst’. Op deze lijst worden ze gerankt op uiterlijk, hun foto’s, telefoonnummers en adres zijn vermeld en de lijst bevat zelfs een checkbox en een veld waar eigen ervaringen met het meisje in kwestie kunnen worden genoteerd. In het pdf-bestand wordt naar de vrouwen, allen eerstejaars student, verwezen met de woorden ‘hete herten’ en ‘gore mokkels’, naast grovere verwensingen die ik niet zal herhalen.

De rector van de vereniging, Stijn Derksen, noemt de lijst “een uit de hand gelopen studentengrap”. Hij stelt dat de slachtoffers niet emotioneel reageerden, “al kan hij niet in de koppies van de meisjes kijken”. De daders zijn inmiddels geschorst binnen de vereniging en de meisjes zijn geadviseerd hun telefoon voorlopig uit te zetten – en daar blijft het dan bij. Waarom wordt hier eigenlijk nog gesproken van een grap? Ik zal in deze blog verder ingaan op dit verontrustende voorbeeld van ‘male bonding’.

Een clichébeeld van een studentencorps is dat er een ouderwetse hiërarchie zou bestaan, waarin de man een hogere positie heeft dan de vrouw. De lijst die bij Vindicat circuleerde bevestigt dit: meisjes worden geserveerd op een soort keuzemenu, gepresenteerd als enkel lustobjecten. Ze worden tegelijkertijd beschuldigd van sletterig gedrag met de bijnamen die ze toebedeeld worden en aangedrongen om méér seks te hebben. De voorzitter van de vereniging, die vindt dat dit gezien moet worden als een (slechte) grap, maakt de situatie er niet veel beter op. Hoewel de vereniging beweerde een gepaste straf te gaan bedenken, gebeurde dit vervolgens niet ‘echt’, maar volgens een ‘intern rechtssysteem’. De jonge vrouwen wilden geen van allen reageren op de pers en deden geen van allen aangifte – zou dit ook gevolgd zijn uit een interne regeling? Ook zou het volgens de voorzitter gaan om een eenmalig incident. Verschillende vrouwelijke (ex-)corpsleden zijn inmiddels naar voren gekomen met soortgelijke ervaringen van seksisme binnen hun vereniging: Rosanne Hertzberger stelt bijvoorbeeld dat ze regelmatig voor ‘hoer’ werd uitgemaakt, Laura Kits en Rosanne Boermans schrijven dat de bangalijst hun ook niet onbekend is.

Een Gronings marketingbedrijf heeft aangegeven geen leden van Vindicat meer aan te nemen. Maar zou je seksistische taal willen verbannen, dan is het niet genoeg om de leden van één bepaalde studentenvereniging niet toe te laten. Dit soort lijsten zijn een symptoom van een groter probleem: mannen die onderling op een denigrerende manier over vrouwen praten. Iets dat helaas niet alleen bij verenigingen voorkomt, maar een wijdverspreid fenomeen is: het gebeurt in kleedkamers, op bedrijfsborrels, tussen werknemers, studiegenoten en beste vrienden.

Toen er recent een fragment opdook waarin Donald Trump op een zeer objectiverende manier over de vrouwen sprak die hij als machtige man zomaar kan zoenen, deed hij dit zelf af als locker room talk. Naast dat hij zich op dat moment natuurlijk niet in een kleedkamer bevond maar aan het werk was (hij werd geïnterviewd voor het programma Access Hollywood), vraag ik me af wat de locatie van de woorden uitmaken. Als je het hebt over vrouwen zonder hun toestemming zoenen of aanraken, draagt dit bij aan de rape culture die in onze maatschappij aanwezig is: een cultuur waarbij van een vrouw verwacht wordt dat ze haar mond houdt wanneer iemand een seksistische grap maakt, om niet het risico te lopen dat ze wordt uitgemaakt voor ‘humorloos’. Een cultuur waarbij jonge meisjes zodanig als seksueel object gezien worden, dat ze door jongens onderling worden besproken en uitgewisseld. En een cultuur waarbij een machtige man die door meerdere vrouwen van aanranding en zelfs verkrachting beschuldigd is, verkozen is tot president van Verenigde Staten.

vindicat-vernedert

 

 

 

 

 

 

 

 

Om rape culture te ontmantelen, zouden allereerst mannen hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Wanneer ze vermoeden dat het gesprek over een meisje weleens de verkeerde kant op zou kunnen gaan, moeten ze ingrijpen in plaats van wijselijk hun mond houden om hun positie in de groep te behouden. If you hear something, say something! Iemand die weet dat het fout is maar toch zwijgt, stemt in en reproduceert daarmee een bepaalde verhouding tussen mannen en vrouwen die inmiddels toch wel eens mag verdwijnen.

Ida Blom

Ida Blom

Als lid van het Feminist Art Collective organiseer ik evenementen die vrouwelijke kunstenaars uitlichten. Feminisme moet voor mij altijd anti-racistisch zijn. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *