Carnival Whine

Dit jaar ben ik voor het eerst naar de Notting Hill carnival geweest. Het was nice om te zien hoeveel mensen en mensen en mensen er waren, volgens the internets 1 tot 2.5 miljoen bezoekers from all over. Nog nooit heb ik me in een grote menigte bevonden waar er zo’n muziek, dans en happy sfeer hangt; mensen die losgaan en publiek die meegeniet like it’s all love. De kleuren, veren, kostuums, muziek, cultuur, creativiteit, eten, dans en vrijheid dat tijdens carnaval samenkomt is niet te vergelijken met andere fissas. In het Caribisch gebied wordt carnaval op verschillende eilanden gevierd. Het is op Trinidad & Tobago begonnen als een feest dat door Europese kolonisators bij maskeradeballen, huisfeesten en straatparades gevierd werd, maar de zwarte bevolking mocht hier geen zelf deel aan nemen. Na de emancipatie van de slaven voerden de Afrikaanse slaven het carnaval weer op door op straat te gaan en hun vrijheid uitbundig te vieren. Ook op Curaçao, waar ik opgegroeid ben, is carnaval voor de bevolking uitgegroeid als een symbool van vrijheid van de overheersers. Een nieuwe tijd was aangebroken waar er ruimte was voor de waardering en viering van de eigen cultuur, taal, muziek en dans. Door de jaren heen is carnaval in het Caribisch gebied uitgegroeid tot een echt volksfeest, waar de nationale en culturele identiteit wordt uitgedragen. Kostuums worden op basis van thema’s gemaakt, bands maken verschillende liedjes, carnavalsgroepen oefenen speciale dansen voor de parades en er worden verschillende wedstrijden gehouden.

Carnaval is dé plek waar je kunt dansen en gek kunt doen with no restraints, vooral Caribbean carnavals. Ik zag chickies whinen vanuit een raam op 4 hoog… en ik bedoel vanuit het raam, dus als je valt kneus of breek je zeker iets! Ik zag whinende dansers op stelten, het was een gekkenhuis. Whinen is een Caribische term voor een bepaalde draaiende dans met de heupen en billen. Er zijn allerlei manieren van whinen. Het hoort bij het ‘lekker losgaan’ karakter van carnaval, de muziek en de cultuur, om zo te dansen. Tijdens het dansen gaat men vaak beneden en weer naar boven. Het is apart om te zien hoe zwarte mensen van allerlei landen soortgelijke basisbewegingen en manieren van dansen hebben. Ooit hoorde ik dr. Aminata Cairo zeggen dat mensen van de Afrikaanse diaspora mensen van de aarde zijn, daarom gaan we vaak naar beneden als we dansen. We gaan niet naar boven, als je naar boven gaat ben je dood. We gaan naar beneden, omdat we daarmee verbonden zijn, omdat we die connection voelen.

Ook bij de Notting Hill carnival heb ik genoeg heftige schuurpartijen gezien. Mannen met vrouwen, vrouwen met vrouwen, jong en oud. Alleen mannen met mannen heb ik niet gezien maar dat zal ongetwijfeld wel plaats hebben gevonden. Maar na enkele minuten gingen ze weer uit elkaar en dansten ze door alsof er niks is gebeurd. Het lijkt alsof in de reggae dancehall culture vrouwen veel minder negatieve judgment van de buitenwereld krijgen, doordat whinen deel is van de cultuur. Althans zo leek het voor mij. Ik was ook blij verrast om mee te maken hoe consent, oftewel wederzijdse toestemming, zich daar afspeelde. Ik ervoer hoe respectvol de guys die met mij kwamen dansen waren. Gelijk als ik begon kwam er ongetwijfeld iemand die met me probeerde te dansen. Maar de seconde dat ik aangaf dat ik niet meer wilde dansen, reageerden ze allemaal vriendelijk met “oke” en vervolgden ze hun weg. Zonder enige weerstand of pressure. Waarom zou je ook als je lekker wilt feesten en er duizenden anderen zijn om mee te dansen? Ik was dus bevooroordeeld over hoe de mannen zich zouden gedragen.

Dit carnavalsweekend liet mij wat meer doordenken over verschillende dingetjes. Neem het whinen. Voor buitenstaanders die niet bekend zijn met de cultuur kan de vorm en manier van bewegen als obsceen, disrespectvol of smerig gezien worden, en op zijn minst als super seksueel. Maar voor de dansende mensen hoeft dit totaal niet als seksueel ervaren te worden. Vooral voor Caribische mensen is deze dans een deel van de cultuur, een vorm van (zelf) expressie, een vorm van kunst. Ook de intentie is vaak ook niet perse, of niet alleen seksueel. Net als alle andere soorten dans kan je whinen als uiting van je gevoelens, van blijdschap en vreugde, when that beat hit you en je lekker los wilt gaan, om je skills te showen, of om een ander te challengen, maar ook als uiting van je frustraties. Ik dans vaak genoeg in mijn eentje op mijn kamer om alles eruit te krijgen, even los van the world als we know it. En ja soms whine ik erop los. In mijn familie dansen we erg vaak bij allerlei vieringen of verjaardagen. Negen van de tien keer wordt er muziek gespeeld en gaan we van het doen van iets wat niks met dansen te maken heeft, spontaan over naar dansen. Iemand moet alleen al muziek opzetten en een dansje doen of het dansen begint. Het is een deel van ons. Afgelopen kerst bijvoorbeeld hadden we een volledige danspartij. Hier werd ook gewhined, en de intentie en de gedachte erachter was helemaal niet seksueel of om seksuele gevoelens op te wekken. We dansen gewoon, lachen met elkaar, hebben een leuke tijd samen en daarna is het feest afgelopen. Zelfs mijn groottante van 102(!) waar ik tijdens mijn carnavals uitje in Londen bij heb gelogeerd, nam er totaal geen aanstoot aan toen ik liet zijn hoe ik tijdens carnaval heb gewhined. Ze kon er hartstikke om lachen en van genieten. Een interessant aspect van seksualiteit als je het mij vraagt: iets kan seksueel lijken voor de buitenwereld terwijl het voor de deelnemende personen in essentie helemaal niet seksueel hoeft te zijn. En iets kan ook voor de buitenwereld helemaal niet seksueel zijn, terwijl het voor de deelnemende personen juist wel als heel seksueel ervaren wordt.

Hiernaast is het opmerkelijk hoeveel invloed sociale normen nou eigenlijk hebben op ons gedrag. Alleen de setting, sfeer en context al heeft invloed op hoe je je kleedt, gedraagt en hoe je je eigen keuzes ervaart. Ik durf te wedden dat een meerderheid van de carnaval bezoekers zich zo gedroegen omdat het in deze setting geaccepteerd is. Degene die in carnavalskleding op een willekeurige maandagmiddag op de Kalverstraat gaat staan dansen, wordt vast en zeker voor gek verklaard. Tijdens carnaval vond ik het leuk om for once lekker sexy gekleed de straat op te gaan. Maar in een andere setting voelde ik gelijk dat ik als een soort alien rondliep. Bijvoorbeeld op de laatste carnavalsdag. Ik moest terug naar NL en besloot om in die carnavalskleding te vliegen. Zelfs op het vliegveld in London al voelde ik me awkward met de kleding dat ik aanhad, zonder dat iemand er ook maar iets van zij. Bovendien werd ik me ook snel bewust van de rol van anonimiteit, omdat de anonimiteit waar ik tijdens carnaval van genoot invloed had op mijn gedrag. Er waren bijvoorbeeld 2 momenten waarop ik mensen van mijn eiland Curaçao tegenkwam. En ook al vond ik het superleuk om mensen van mijn eiland te ontmoeten, wilde ik wel snel doorlopen, omdat mijn gevoel van anonimiteit aangetast werd op de één of andere manier. Zij begrepen mijn taal en zouden mij volgens hun normen en referentiekaders, waar ik bekend mee ben, beoordelen.

Je ergens bewust van zijn, en je eigen denken en handelen niet beïnvloed laten worden door hetgeen waar je bewust van bent, zijn twee verschillende dingen. Zelfs iemand die zijn eigen weg in het leven wil opgaan en zelf wil kiezen welke normen hij of zij volgt en welke niet, is niet immuun voor de invloed van die normen op het eigen denken en gedrag. Wie afwijkt van de norm, hoe klein of groot dit ook is, zal het voelen ook. Daarom ben ik blij dat dit soort gelegenheden er in ieder geval zijn zodat we los kunnen gaan met zijn allen, ik kan niet wachten om volgend jaar weer lekker carnaval te vieren, so I can whine me waistline!

Kristen Martina

Kristen Martina