Een beetje gay is oké

‘Homo!’, ‘mietje!’, ‘pussy!’, zomaar een aantal scheldwoorden uit de Nederlandse taal die we helaas regelmatig om de oren geslingerd krijgen. Vorige week heeft Katelyn geblogd over de impact van dit soort beledigingen. De nadruk van dit verhaal ligt meer op de achterliggende redenen van deze kwetsende woordkeuzes – met name bij mannen onderling.

Het meest gebruikte scheldwoord onder jongeren blijkt homo te zijn. Het moge duidelijk zijn dat veel scheldwoorden, waaronder de drie genoemde voorbeelden, direct in verband staan met homoseksualiteit. Voornamelijk jongens/mannen proberen elkaar het leven zuur te maken door de ander te verwijten dat hij niet hetero overkomt. Althans, je zou vermoeden dat dit ermee bedoeld wordt. Dat vind ik op zich al een kwalijke zaak. Het gebruik van deze categorie scheldwoorden zit er bij ons echter zo diep ingebakken en lijkt zo ‘normaal’, dat we het ook uit de context zijn gaan gebruiken. Iets wat iemand niet helemaal aanstaat is al gauw een beetje gay. De gaye zaak in kwestie hoeft verder totaal niet roze getint te zijn of ook maar enigszins homoseksuele trekken te vertonen. En toch staan woorden als ‘homo’ vooraan in ons rijtje van keuzes als we iemand uit willen schelden. Hoe komt dat? Waar komt deze gemakzuchtige, oneerlijke en gaye woordkeuze vandaan? En misschien wel de belangrijkste vraag, welke consequenties brengt het met zich mee?

Stichting Sexmatters houdt zich bezig met gender en seksuele diversiteit. Het voornaamste doel van de stichting is het bespreekbaar maken van deze zaken. Precies het begrip gender en de discussie rondom dit begrip liggen ten grondslag aan het regelmatige voorkomen van homo-gerelateerde scheldwoorden. Simpel gezegd heeft gender alles te maken met je seksuele identiteit. Dit in tegenstelling tot sekse, wat weer te maken heeft met het feit dat we een mens met een piemel een man noemen en een mens met een sneetje een vrouw. Gender is bepalend voor welke eigenschappen jou mannelijk of vrouwelijk maken. Volgens de ouderwetse, naturalistische kijk op mannelijkheid en vrouwelijkheid bestaat er een duidelijke rolverdeling. De man is de broodwinner van het gezin terwijl de vrouw een meer verzorgende rol heeft. Mannen zijn volgens deze rolverdeling agressief, competitief, stoer en intellectueel, mede om succesvol carrière te maken. Vrouwen daarentegen zijn verzorgend en voorzien de man en kinderen in fysieke en emotionele behoeften. Zoals ik iets eerder al zei is deze kijk op de verschillen tussen mannen en vrouwen een tikkie ouderwets en achterhaald. Bovendien is dit gedachtegoed zwaar onder vuur komen te liggen door het gender/sekse-onderscheid. Het beste voorbeeld hiervan is feminisme. Al tientallen jaren vechten steeds meer vrouwen voor meer rechten en bestrijden zij de ouderwetse kijk op mannen- en vrouwenrollen. Kortom, genderidentiteit bepaalt dus of je je lichamelijk, emotioneel en/of maatschappelijk mannelijk of vrouwelijk voelt. Een man kan zich dus ook vrouwelijk voelen en vice versa.

Eerder stelde ik de vraag hoe het kan dat mannen elkaar zo vaak voor homo uitmaken. Waarschijnlijk heb je nu al wel een idee welke richting ik in zal gaan om antwoord te geven op deze vraag. Mannen zijn gewoon koppig en ouderwets. Gaan niet met hun tijd mee, leven in hun eigen stoere bubbel. Nee, dat is iets te kort door de bocht. Maar in deze grap zit wel een kern van waarheid. Jongens en mannen maken zoveel gebruik van homo-scheldwoorden omdat de traditionele genderrol er nog te diep ingebakken zit. Stoere gasten zijn sterk, huilen niet en regelen de meeste vrouwen. Vul de overige karakteristieken zelf maar in. En als je hier niet aan voldoet ben je een pussy. Een zacht eitje. Dan heb je verloren. Een evolutionaire mislukking.

Laten we dit probleem nu in een bredere context plaatsen. De traditionele genderrol van de man speelt anno 2015 blijkbaar nog een grote rol. Een voorbeeld hiervan is het veelvuldige gebruik van homoscheldwoorden. Maar het zegt nog meer. Waar vrouwen sinds de jaren vijftig/zestig zijn gaan strijden voor meer gelijkheid, zijn de mannen relatief achter gebleven. Feminisme doorbreekt de traditionele genderrollen. Waarom is het voor heteromannen dan nog steeds zo belangrijk om maar vooral niet een beetje gay te zijn. Blijkbaar vinden ze het eng om zich van hun vrouwelijke kant te laten zien, mede door de gevolgen daarvan. Hier spreekt een heteroman die je een enigszins clichématige maar o zo ware wijsheid mee wil geven: een beetje gay is absoluut oké. Wees niet bang om over gevoelens te praten met je vrienden, of om met meisjes af te spreken zonder dat scoren de intentie is. Voor mij hebben dit soort dingen me als mens veel verder gebracht, als het ware is mijn horizon verbreed. Ondanks dat ik soms vrouwelijke trekjes vertoon en dus wellicht een beetje gay ben, heb ik toch een lief vriendinnetje waar ik stapelverliefd op ben. Zij vindt het juist leuk dat ik die trekjes heb, ze durf te uiten en dus lekker mezelf kan zijn. Als jouw zogenaamde vrienden dit soort dingen afkeuren en je maar gay vinden, moet je je toch afvragen of dit wel waardevolle, echte vrienden zijn.

Laurens Noodelijk

Laurens Noodelijk